“Een wijk maak je samen”

Hoe bewoners van Tuinzigt meebouwen aan de toekomst van hun wijk

Wat maakt een wijk tot een fijne plek om te wonen? Voor bewoners van Tuinzigt gaat het niet alleen om woningen, straten of speelplekken. Het gaat vooral om mensen. Om buren die elkaar kennen, naar elkaar omkijken en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. Die gedachte vormt ook de basis van het wijkplan voor Tuinzigt. Gemeente Breda, woningcorporaties Alwel en WonenBreburg, maatschappelijke partners en bewoners werkten samen aan een plan voor de komende tien jaar. Daarin staat hoe de wijk zich verder kan ontwikkelen op thema's als leefbaarheid, veiligheid, duurzaamheid, ontmoeting en jeugd.
 
Bewoners Jim en Daan waren als wijkmakers nauw betrokken bij het proces. Voor hen is het wijkplan veel meer dan een document. "Je kunt niet op een kompas varen alleen," zegt Jim. "Je hebt ook een kaart nodig."

Niet praten óver bewoners, maar mét bewoners

Het wijkplan ontstond niet achter een bureau. Bewoners kregen de kans om via een enquête mee te denken over de toekomst van hun wijk. Vervolgens gingen bewoners, professionals en organisaties met elkaar in gesprek over de uitkomsten. Daan raakte via die weg betrokken."De gemeente wilde nadrukkelijk meer bewoners aan tafel krijgen. Niet alleen professionals die over de wijk praten, maar mensen die er wonen en dagelijks ervaren wat goed gaat en wat beter kan." Voor Jim kwam de betrokkenheid op een andere manier tot stand. Via zijn werk en zijn netwerk in de wijk hoorde hij over de bijeenkomsten en sloot hij aan. "Ik woon hier sinds 2020. Ik ben iemand die graag meedenkt en de handen uit de mouwen steekt. Toen ik hoorde dat er een bewonersgroep werd gevormd, wilde ik daar graag onderdeel van zijn."
 
Dat bleek waardevol. Want bewoners kijken vaak anders naar vraagstukken dan professionals. "Wij weten hoe dingen in de praktijk uitpakken," zegt Jim. "Dat betekent niet dat we overal gelijk in hebben. Maar we kunnen wel helpen om plannen beter te laten aansluiten op de werkelijkheid."

Een wijk met een groot hart

Wie naar Tuinzigt kijkt, ziet een wijk met verschillende gezichten. Er wonen huurders en huiseigenaren, jonge gezinnen, ouderen, studenten en mensen die al hun hele leven in de wijk wonen. Juist die diversiteit zien Jim en Daan als een kracht. "Tuinzigt heeft een groot hart," zegt Daan. "Er is misschien niet altijd veel geld, maar mensen helpen elkaar wel."
 
Jim herkent dat direct. Toen hij in 2020 in de wijk kwam wonen, had hij zijn nieuwe buren nauwelijks gesproken toen een van hen al de sleutel van een aanhanger in zijn hand drukte. "'Als je spullen moet verhuizen, pak hem maar mee,' zei hij. Dat typeert de wijk." Volgens beide wijkmakers zit die betrokkenheid in veel kleine dingen. Buren nemen pakketjes aan, houden een oogje in het zeil als iemand op vakantie is, helpen elkaar met klusjes of brengen een maaltijd langs wanneer dat nodig is. Zelf ervoer Daan dat ook toen haar woning door een onverwacht bouwkundig probleem tijdelijk nauwelijks bewoonbaar was. "Ik denk dat er wel twintig buren zijn geweest die vroegen of ze iets konden doen. Dat zegt veel over de mensen die hier wonen."

Wat bewoners belangrijk vinden

Tijdens de gesprekken over het wijkplan kwamen allerlei onderwerpen naar voren. Een daarvan is afval. Vooral het bijplaatsen van afval naast containers zorgt regelmatig voor ergernis. "Dat klinkt misschien als een klein onderwerp," zegt Daan. "Maar het heeft veel invloed op hoe bewoners hun wijk ervaren." Ook verkeersveiligheid kwam vaak terug. Bewoners maken zich zorgen over snelheid in sommige straten en over onoverzichtelijke verkeerssituaties. Daarnaast leeft het onderwerp verduurzaming sterk in de wijk. Veel woningen stammen uit de jaren veertig en vijftig. Bewoners ervaren tocht, hoge energiekosten en beperkte isolatie. Daarom kijken woningcorporaties en gemeente samen naar mogelijkheden om woningen energiezuiniger te maken. "Voor sommige bewoners gaat verduurzaming niet alleen over klimaat," zegt Jim. "Het gaat ook over lagere energiekosten en een prettiger huis om in te wonen."
 
Ook jongeren kregen een duidelijke plek in het wijkplan. Bewoners vroegen aandacht voor speelplekken, sportvoorzieningen en activiteiten voor oudere kinderen en jongeren. "De jeugd is de toekomst," zegt Jim. "Als kinderen fijn kunnen opgroeien in hun wijk, plukken we daar later allemaal de vruchten van."

Van plan naar praktijk

Hoewel het wijkplan inmiddels klaar is, zien Jim en Daan dat vooral als het begin. "Het plan ligt er," zegt Daan. "Nu begint de uitvoering." Juist daarom vinden zij het belangrijk dat bewoners ook in de komende jaren betrokken blijven. Volgens hen ontstaat vertrouwen niet door grote beloften, maar door zichtbare resultaten. Een trapveldje dat wordt opgeknapt. Een verkeerssituatie die veiliger wordt. Afval dat sneller wordt opgehaald. Een nieuwe boom of groenstrook in de straat. "Kleine successen laten zien dat er echt iets gebeurt," zegt Jim. "Dan blijven mensen ook betrokken."

Ambassadeurs van de wijk

Als wijkmakers vervullen Jim en Daan een bijzondere rol. Zij halen signalen, ideeën en zorgen op bij bewoners en brengen die terug naar de organisaties die aan de wijk werken. Dat gebeurt vaak heel vanzelfsprekend. "Je hoeft in Tuinzigt niet lang te zoeken naar meningen," lacht Jim. "Mensen vertellen je meestal vanzelf wel wat zij ergens van vinden." Maar juist dat maakt hun rol belangrijk. Zij helpen om wensen, ideeën en zorgen te vertalen naar concrete voorstellen. Tegelijkertijd leggen zij uit waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. "Eigenlijk vormen we een brug," zegt Jim. "Tussen bewoners en organisaties."
 

Een blik op 2036

Hoe hopen de twee dat Tuinzigt er over tien jaar uitziet? Voor Jim staan veiligheid, verduurzaming en een schone wijk bovenaan. Voor Daan zijn gelijke kansen, vergroening en sterke sociale verbindingen minstens zo belangrijk. Maar uiteindelijk komen hun wensen samen in één beeld. Een wijk waarin mensen elkaar blijven kennen. Waar nieuwe bewoners zich welkom voelen. Waar bewoners niet alleen wonen, maar ook meedoen. En waar plannen niet vóór de wijk worden gemaakt, maar mét de wijk.
"Dat is volgens mij de kracht van Tuinzigt," zegt Daan. "En die kracht willen we behouden voor de toekomst."

Meer nieuws
Wil je wat kwijt of nooit meer iets missen?

Heb je een vraag, opmerking of een idee? Laat het ons weten! En abonneer je zeker op onze nieuwsbrief, dan ben je altijd op de hoogte.