Hoe Sterren van Morgen jongeren helpt om kansen te pakken én door te geven

Bij Sterren van Morgen besloten ze niet vóór jongeren te denken, maar samen mét hen aan oplossingen te werken. Dat gebeurt op een manier die bij jongeren past. Via sport. Via ontmoetingen. Via gesprekken. En sinds kort zelfs via een eigen podcast."Jongeren luisteren vaak eerder naar leeftijdsgenoten of rolmodellen dan naar een professional," zegt coördinator Amine Bakbachi. "Daarom vinden wij het belangrijk dat jongeren zelf eigenaar worden van wat we doen."

Meer dan voetbal

Sterren van Morgen ontstond ooit vanuit de overtuiging dat sport jongeren kan helpen groeien. Voetbal vormt nog steeds een belangrijk onderdeel van de stichting, maar allang niet meer het enige. De organisatie richt zich op jongeren uit Breda, met speciale aandacht voor jongeren die opgroeien in een omgeving waar kansen minder vanzelfsprekend zijn. "We gebruiken voetbal als middel," vertelt Amine. "Maar het uiteindelijke doel is dat jongeren sterker in het leven komen te staan." Dat kan gaan over zelfvertrouwen, sociale vaardigheden en verantwoordelijkheid. Maar steeds vaker ook over onderwerpen waar jongeren op school weinig over leren. Zoals geld.

Het gesprek dat vaak ontbreekt

Amine ziet dagelijks hoe weinig aandacht er is voor financiële kennis."Veel jongeren hebben een bijbaan, krijgen op hun achttiende allerlei verantwoordelijkheden en moeten ineens zelf dingen regelen. Maar niemand heeft hen echt geleerd hoe dat werkt."Dat herkennen ook David en Julian. David is zeventien en ziet dat veel leeftijdsgenoten nauwelijks weten wat er op hen afkomt zodra zij volwassen worden. "Je wordt achttien en ineens moet je dingen zelf regelen. Zorgverzekering, rekeningen, geldzaken. Het is fijn als je daar van tevoren al iets over leert."

Julian is inmiddels achttien en merkt hetzelfde. "Ik heb nu zelf meer verantwoordelijkheden gekregen. Dan is het handig als je weet hoe je met geld omgaat en waar je op moet letten."Volgens Amine raakt dat een groter probleem. Veel gezinnen hebben moeite om financieel rond te komen. Daardoor ontstaan verschillen die jongeren zelf nauwelijks kunnen beïnvloeden."Kinderen kiezen hun ouders niet," zegt hij. "Ze kiezen niet in welk gezin ze geboren worden en ook niet hoeveel geld er thuis beschikbaar is."
Dat betekent dat sommige jongeren zonder problemen kunnen deelnemen aan sport, muzieklessen of extra activiteiten, terwijl anderen al vroeg tegen grenzen aanlopen. Juist daarom vindt Sterren van Morgen het belangrijk om kennis te delen en jongeren bewust te maken van mogelijkheden die er wél zijn.

Samen anders denken en doen

Die overtuiging sluit naadloos aan bij de aanpak van Samen Anders Denken & Doen. Binnen dit netwerk werken verschillende organisaties samen aan een belangrijke uitdaging: het bereiken van inwoners die geen gebruik maken van voorzieningen waar zij wel recht op hebben. Dat gebeurt om allerlei redenen. Soms kennen mensen de regelingen niet. Soms vormt taal een drempel. Soms ontbreekt vertrouwen. En soms weten mensen simpelweg niet waar ze moeten beginnen.
Sterren van Morgen richt zich daarbij specifiek op jongeren. Maar in plaats van informatie van bovenaf aan te bieden, kiezen zij voor een andere aanpak. Ze leiden jongeren op tot ambassadeurs. Ze organiseren ontmoetingen. Ze brengen jongeren in contact met inspirerende rolmodellen. En ze geven jongeren zelf een stem.

Een podcast door jongeren

Een van de nieuwste initiatieven is de podcast Praat Pap met Me. Het idee ontstond vanuit een simpele vraag: hoe bereik je jongeren op een manier die echt bij hen past? Het antwoord bleek verrassend eenvoudig. Door jongeren zelf het gesprek te laten voeren. In de podcast praten jongeren met elkaar en met gasten over onderwerpen als geld, keuzes maken, sociale media, sparen, schulden en de toekomst. Niet vanuit theorie. Maar vanuit hun eigen ervaringen.
"We wilden iets maken dat jongeren zelf interessant vinden om te luisteren," vertelt Amine.
Dat blijkt te werken. De gesprekken zijn eerlijk, herkenbaar en laagdrempelig. Jongeren horen leeftijdsgenoten praten over vragen waar zij zelf ook mee worstelen. Hoe ga je om met geld? Waarom is sparen zo moeilijk? Wat doe je als je overal verleid wordt om geld uit te geven? En hoe voorkom je dat je in de problemen komt? Het zijn vragen die voor veel jongeren herkenbaar zijn, maar waar niet altijd ruimte voor is in de klas of thuis.

Van deelnemer naar ambassadeur

Wat Sterren van Morgen bijzonder maakt, is dat jongeren niet alleen deelnemen. Ze bouwen mee. David en Julian denken mee over activiteiten, geven feedback en helpen bepalen welke onderwerpen belangrijk zijn. Daardoor ontstaat eigenaarschap. Het zijn niet volwassenen die bedenken wat jongeren nodig hebben. Jongeren vertellen dat zelf.
"Wij weten wat er speelt," zegt David. "We zien wat jongeren bezighoudt en waar vragen over zijn."
Die betrokkenheid zorgt ervoor dat de boodschap beter aansluit bij de doelgroep. Maar het levert nog iets anders op. Jongeren ontwikkelen zelf vaardigheden. Ze leren samenwerken. Ze leren presenteren. Ze leren verantwoordelijkheid nemen. En misschien wel het belangrijkste: ze ontdekken dat hun stem ertoe doet.

De volgende generatie helpen

Voor Amine ligt daar de grootste waarde van het project. Hij hoopt dat jongeren niet alleen sterker worden voor zichzelf, maar uiteindelijk ook iets betekenen voor anderen.
"Als jongeren kennis opdoen en ervaringen delen, helpen ze automatisch de volgende generatie."
Dat ziet hij nu al gebeuren. Jongeren die eerst deelnemer waren, groeien door tot ambassadeur. Jongeren die ooit zelf vragen hadden, beantwoorden nu vragen van anderen. En jongeren die eerst vooral kwamen voetballen, helpen nu mee om leeftijdsgenoten verder te brengen. Dat is precies waar Sterren van Morgen voor staat. Niet jongeren vertellen wat zij moeten doen. Maar jongeren de ruimte geven om zelf te groeien, verantwoordelijkheid te nemen en anderen mee te nemen. Of zoals Amine het samenvat:
"Uiteindelijk willen we dat jongeren kansen krijgen, die kansen benutten en ze daarna weer doorgeven aan anderen."