‘Je kunt enorm beïnvloeden waar iemand uiteindelijk terechtkomt’

Ruben Wolst is nu honderd dagen aan de slag met Teken voor je Toekomst, de Bredase invulling van de Aan de Bak-garantie. Waar staat hij en wat houdt het precies in?

Om maar mee te beginnen: wat is Teken voor je Toekomst precies?

“Vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid is aan negentien gemeenten gevraagd om jongeren uit kwetsbare wijken te helpen richting een betere toekomst en duurzaam werk. In Breda doen we dat vanuit Verbeter Breda.”

“Rotterdam werkt al ongeveer tien jaar met de Aan de Bak-garantie. Daarom ben ik daar gaan kijken en heb onderzoek gedaan naar hun aanpak. Rotterdam is een ander soort stad dan Breda. Daar speelt de haven bijvoorbeeld een enorme rol. Wij kijken vooral naar sectoren die hier kansrijk zijn, zoals techniek, zorg en welzijn en logistiek. De baangarantie blijft daarin een belangrijk onderdeel.”

Je doet dit vanuit de gemeente Breda. Hoe verhoudt zich dat tot Verbeter Breda?

“De gemeente Breda is een van de kernpartners en ondertekenaars van het pact van Verbeter Breda. Met deze interventie geeft de gemeente daar mede concreet invulling aan. Ik werk vanuit de gemeente, maar heel nadrukkelijk aan de doelstellingen van Verbeter Breda. Daarbij werk ik veel samen met het programmabureau. Dat werkt prettig.”

“Doordat ik binnen de gemeente zit, kan ik daar makkelijk schakelen. Het helpt enorm als je snel contact kunt leggen. Tegelijkertijd zorgt de samenwerking met Daan ervoor dat de verbinding met Verbeter Breda er voortdurend is.”

Wat is de uitdaging rond de sectoren techniek, zorg en welzijn en logistiek?
“Ik denk dat veel jongeren door het enorme aanbod niet goed meer weten wat ze moeten kiezen. Ze zien onvoldoende wat beroepen werkelijk inhouden en welke mogelijkheden erbij horen. Daar willen we iets aan doen.”

“Het UWV bevestigt dat richting 2030 veel kansen liggen in deze sectoren. Alleen hangt er soms nog een bepaald beeld omheen. Jongeren denken dan: moet ik met mijn handen gaan werken, wat kan ik daar eigenlijk mee en wat verdien ik dan? Terwijl er ontzettend veel mogelijk is. Je hebt functies op allerlei niveaus en heel verschillende loopbaanmogelijkheden.”

Daarom willen jullie al op de basisschool beginnen?

“Ja. We willen de loopbaanoriëntatie vanaf groep 6 van het primair onderwijs tot en met het mbo versterken. Daar moet een groeipad in zitten. In het begin gaat het vooral om ontdekken: welke beroepen bestaan er? Later kan dat steeds concreter worden. Denk aan gastlessen, bij bedrijven gaan kijken en kennismaken met mensen die er werken.”

“Uiteindelijk willen we een sterk netwerk van bedrijven rond Teken voor je Toekomst bouwen. Als jongeren later daadwerkelijk keuzes gaan maken, kennen ze die bedrijven al en weten ze beter wat er mogelijk is. Ze houden natuurlijk altijd hun vrije keuze. Het gaat erom dat ze beter geïnformeerd kunnen kiezen.”

Verbeter Breda richt zich extra op een aantal wijken. Hoe voorkom je dat je jongeren daarmee een stempel geeft?

“Voor mij gaat het erom dat iedereen dezelfde kansen krijgt. Alleen zien we dat jongeren die in bepaalde wijken opgroeien soms minder vanzelfsprekend toegang hebben tot informatie, netwerken of mensen die hen verder kunnen helpen. Dan moet je daar iets extra’s doen. We willen zorgen dat mogelijkheden die er zijn ook voor deze jongeren zichtbaar en bereikbaar worden.”

Welke rol spelen ouders, scholen en werkgevers daarin?

“Een hele grote. Ouders hebben veel invloed op de opleiding en loopbaan die een kind kiest. Iedere ouder wil het beste voor zijn kind, maar vaak leeft nog het idee dat een theoretische opleiding automatisch de beste opleiding is.”

“Daarom moeten we ook ouders laten zien wat er allemaal mogelijk is. Welke beroepen bestaan er? Wat kun je verdienen? Hoe kun je doorgroeien? Welke opleiding heb je daarvoor nodig?

“Het onderwijs hebben we nodig omdat jongeren daar een groot deel van deze ontwikkeling doormaken. We gaan niet iets compleet nieuws verzinnen. Er gebeurt al veel op het gebied van loopbaanoriëntatie. Wij willen dat versterken en partijen beter met elkaar verbinden.”

“En werkgevers hebben zelf natuurlijk ook een groot belang, want zij hebben mensen nodig. Aan hen moeten we duidelijk maken dat je soms moet investeren in iemand om uiteindelijk resultaat te krijgen. Dat is geen kortetermijnoplossing.”

Is een baangarantie dan genoeg?

“Nee. Ik wil juist voorkomen dat dit alleen een arbeidsmarktproject wordt waarin we jongeren zo snel mogelijk ergens plaatsen. Het gaat om hun ontwikkeling op de langere termijn. Daarom willen we ook volgen waar jongeren uiteindelijk terechtkomen. Dan kun je bijsturen als dat nodig is..”

Waar staan jullie nu?

“We hebben een plan geschreven waarin we ook de regionale samenwerking vormgeven. Daarna gaan we verder richting de uitvoering: hoe gaan we het precies doen, wie doet wat en welke onderdelen zetten we wanneer in?”

“Mijn inzet is dat we begin 2027 echt aan de slag gaan. Ik ben juist aangenomen om dit in een stroomversnelling te brengen. Natuurlijk moet je geen stappen overslaan, want onderwijs, gemeente en werkgevers moeten allemaal samenkomen. Maar ik zie vooral heel veel bereidheid.”

“Het echte resultaat zie je pas over een aantal jaren. Als je vanaf de basisschool begint, duurt dat nu eenmaal. Juist daarom moeten we nu beginnen.”

Waarom spreekt dit onderwerp jou persoonlijk zo aan?

“Omdat ik uit mijn eigen leven weet hoeveel invloed je omgeving kan hebben op waar je uiteindelijk terechtkomt. Mijn eerste jaar op het vmbo in Zevenbergen ging totaal niet goed. Daarna kwam ik voor een gesprek in Breda terecht. Daar zei iemand: jongen, dit gaan we jou niet aandoen. Ik ben daar opnieuw begonnen en er vervolgens doorheen gevlogen.Na het grafisch lyceum en de  kunstacademie heb ik op allerlei plekken werkervaring opgedaan, waaronder bijna tien jaar in de technische detachering.”

“Als ik daarop terugkijk, denk ik: het kan zó worden beïnvloed waar je uiteindelijk terechtkomt. Soms heb je iemand nodig die op het juiste moment zegt: kijk hier eens, praat eens met die persoon of misschien past dit bij jou. Die omgeving heeft niet iedere jongere vanzelfsprekend. Daar willen wij op een positieve manier aan bijdragen.”

Wat zeg je tegen organisaties die willen aansluiten?

“Neem vooral contact op. Laat maar komen.”